Το Ιστορικό Αρχείο Προσφυγικού Ελληνισμού (Ι.Α.Π.Ε.) του Δήμου Καλαμαριάς και η Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης (Ι.Κ.Θ.) θα πραγματοποιήσουν τα αποκαλυπτήρια της Στήλης Μνήμης για τον εβραϊκό συνοικισμό Κάμπελ και την πυρπόλησή του, στη συμβολή των οδών Εθνικής Αντιστάσεως και Αριστείδου, στον συνοικισμό Ναυάρχου Βότση, την Κυριακή 2 Φεβρουαρίου 2020, στις 11.15 π.μ. Επίσης, στην πρόσοψη του κλειστού γυμναστηρίου της Γ. Γ. Αθλητισμού στην οδό Αριστείδου, θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια επιτοίχιας ενημερωτικής πινακίδας, στην ίδια θέση όπου υπήρχε η συναγωγή του συνοικισμού Κάμπελ.

Θα ακολουθήσει εκδήλωση στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Ναύαρχος Βότσης» (Μ.Αλεξάνδρου & Αν. Θράκης 9) που θα περιλαμβάνει ομιλίες των κ. Ανανία Τσιραμπίδη, Ομότιμου Καθηγητή Α.Π.Θ. και Προέδρου του Ι.Α.Π.Ε. και κ. Λέοντος Ναρ, Δρ. Νεοελληνικής Φιλολογίας Α.Π.Θ., Συγγραφέα και Εκπροσώπου της Ι.Κ.Θ. Θα ακολουθήσει συναυλία σεφαραδίτικων τραγουδιών από τη χορωδία της Ι.Κ.Θ. Η εκδήλωση πλαισιώνεται από έκθεση φωτογραφιών.

Ο εβραϊκός συνοικισμός Κάμπελ ιδρύθηκε το 1927 στην ανατολική πλευρά της Θεσσαλονίκης, με σκοπό να στεγάσει εβραίους πυροπαθείς της πυρκαγιάς του 1917. Σε αυτόν εγκαταστάθηκαν περίπου 210 άπορες οικογένειες (788 άτομα) και διέθετε καταστήματα, σχολείο, φαρμακείο και συναγωγή στεγασμένη σε τολ.

Τη νύχτα της 29ης Ιουνίου 1931, μέλη της εθνικιστικής (αντισημιτικής και αντικομμουνιστικής) οργάνωσης «Εθνική Ένωσις “Η Ελλάς”» επέδραμαν και πυρπόλησαν τον συνοικισμό, δολοφονώντας τους Λεωνίδα Παππά και Λεόν Βιδάλ και τραυματίζοντας πολλούς άλλους. Την επαύριον της καταστροφής, που αποτέλεσε την κορύφωση των μεσοπολεμικών προστριβών μεταξύ γηγενών-προσφύγων, Χριστιανών-Εβραίων, οι -για δεύτερη φορά- πυροπαθείς εβραίοι στεγάστηκαν προσωρινά αλλού, ενώ η περιοχή πέρασε στην κυριότητα του δημοσίου.

Στον νέο πλέον συνοικισμό «Ναυάρχου Βότση» εγκαταστάθηκαν πρόσφυγες, ενώ μεταπολεμικά, στη θέση των ξύλινων ή πλίθινων θαλάμων και αργότερα των μονοκατοικιών, ανεγέρθηκαν πολυκατοικίες, σηματοδοτώντας την τελευταία φάση ανοικοδόμησης στην περιοχή.

84177800 2711579995588257 3927202389043445760 o

 

του Μανόλη Λαμτζίδη*

Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών

 

«…Και τσολ κι έρημον Καραμπουρούν και τριγύλ-τριγύλ ταφεία και ν’ ανοίξτε και τερέστιατα, όλια Κ(Γ)αρσί παιδία.

Και σαράντα μέρες πρόσφυγοι εκεί είχαν καραντίνα τα λείψανα ασό παπόρ’ ση θάλασσαν εσύρναν...»

Χρέος βαρύ, ηθικό και πολιτικό, φέρουν όλες οι αριστερές, προοδευτικές και δημοκρατικές δυνάμεις της Θεσσαλονίκης και ειδικότερα της Καλαμαριάς να προβλεφθεί -ενόψει διαβούλευσης για το Ενιαίο Παραλιακό Μέτωπο- ότι θα κηρυχθεί τόπος ιστορικής μνήμης τμήμα του παραλιακού μετώπου στην Καλαμαριά, στην «Πλαζ Αρετσούς», εκεί όπου βρίσκονταν τα ιστορικά «Απολυμαντήρια», και ότι θα ανεγερθεί ένα μνημείο αφιερωμένο στον «ανώνυμο πρόσφυγα».

Στις 18 Μαΐου 2019, ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ και τότε πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, σε μια ιστορική πρωτοβουλία στη Θεσσαλονίκη, σε συνάντηση με εκπροσώπους ποντιακών σωματείων ενόψει του εορτασμού της επετείου της 19ης Μαΐου ως Ημέρας Γενοκτονίας των Ποντίων, σημείωσε πως είναι «μια πολύ σπουδαία μέρα μνήμης για τον Ποντιακό Ελληνισμό…» και ανακοίνωσε τη σύσταση μικτής επιτροπής από μέλη της κυβέρνησης, εκπροσώπους της ποντιακών σωματείων και πρόσωπα ευρύτερης αποδοχής προκειμένου να εξεταστεί η δυνατότητα ο χώρος των Απολυμαντηρίων στην Αρετσού της Καλαμαριάς να αναδειχθεί «τόπος ιστορικής μνήμης» και «να στηθεί μνημείο».

Η αρχή της συνέχειας του κράτους και η ανάγκη ανάδειξης και διατήρησης της συλλογικής ιστορικής μνήμης του λαού μας επιβάλλουν και στις σημερινές πολιτικές ηγεσίες να αποδεχθούν και να υλοποιήσουν την πρόταση αυτή.

Από τότε, μεσολάβησαν διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις σε εθνικό και σε τοπικό επίπεδο. Εκλέχθηκε νέα κυβέρνηση, που στηρίχθηκε και σε ψήφους «υπερπατριωτών» επιλεγόμενων και ως «Μακεδονομάχων», οι οποίοι στη συνέχεια μετέπεσαν στην κατηγορία των «προσφυγομάχων», εχθρών των «λαθροεποικιστών»!

Στην «προσφυγομάνα» Καλαμαριά εκλέχθηκε νέα δημοτική αρχή, προσκείμενη στη Ν.Δ., που ξέχασε να γιορτάσει την επέτειο του Μπλόκου της Καλαμαριάς και προσπέρασε την ιστορική ημερομηνία της 30ής Οκτωβρίου ως επετείου κοινής απελευθέρωσης Θεσσαλονίκης και Καλαμαριάς! Παλαιότερα, υπερπατριώτες («Ιερός Λόχος») επιχείρησαν να στήσουν «Μacedonian-pride» στον χώρο του πρ. Στρ. Κόδρα, που αποκρούστηκε από την τοπική κοινωνία.

Εκείνο όμως που δηλητηρίασε την ατμόσφαιρα της τοπικής κοινωνίας, αλλά και όλης της Θεσσαλονίκης, ήταν οι πρωτοφανείς σε ένταση, φανατισμό και μισαλλοδοξία αντιδράσεις μερίδας πολιτών -απογόνων των πρώτων εκείνων προσφύγων που αποβιβάστηκαν στα «Απολυμαντήρια»- κατά της προοπτικής -εντελώς εξασθενημένης βέβαια- εγκατάστασης αλλοδαπών καταταλαιπωρημένων ανθρώπων, τους οποίους απροκάλυπτα και συλλήβδην χαρακτήριζαν «λαθροεποικιστές» (όπως ακριβώς ο Αντ. Σαμαράς).

Μέσα στον παροξυσμό τους επιτέθηκαν φραστικά και κατά μιας δημοτικής συμβούλου -γέννημα θρέμμα της Καλαμαριάς- από πατέρα Αφρικανό και μητέρα Καλαμαριώτισσα, απειλώντας να τη στείλουν πίσω στην Αφρική (!) και απαιτώντας να αποδείξει ότι έχει ελληνικό DNA!

Η προσπάθεια εξασθένησης της συλλογικής ιστορικής μνήμης σε συνδυασμό με την καλλιέργεια κλίματος ρατσισμού και ξενοφοβίας και η υποβάθμιση ιστορικών συμβόλων και τοπόσημων, που συνδέονται με τη νεότερη ιστορία της κάθε περιοχής, όπως τα «Απολυμαντήρια» της Καλαμαριάς, αποκαλούμενα και ως «προσφυγοθανείο», εντάσσονται στη στρατηγική της σύγχρονης Ακροδεξιάς.

Τα «Απολυμαντήρια» όφειλαν από δεκαετίες να είχαν καταστεί προσκυνηματικό τοπόσημο, και όμως δεν έγινε.

Η «Kαραντίνα» -διαφορετικό όνομα των «Απολυμαντηρίων»- μέχρι το 1916 λειτουργούσε στην περιοχή του «Μπαξέ Τσιφλίκι» (σήμερα Νέοι Επιβάτες), όταν και μεταφέρθηκε στο μικρό Καραμπουρνού («Καραμπουρνάκι»), σε μια ευρύτερη περιοχή που εκτείνεται από την «Πλαζ Αρετσούς» μέχρι και πέρα από τον θερινό κινηματογράφο «Αύρα».

Σε έγγραφο της εποχής, αναφερόταν ότι στα «Απολυμαντήρια» είχαν «φιλοξενηθεί» συνολικά 335.000 άτομα!

Μία από τις τελευταίες χρήσεις των εγκαταστάσεων των «Απολυμαντηρίων» έγινε το καλοκαίρι του 1942, όταν οι γερμανικές αρχές μάζεψαν χιλιάδες Εβραίους της Θεσσαλονίκης, 40.000 με 45.000, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, και τους οδήγησαν πεζούς φορώντας το κίτρινο άστρο του Δαβίδ στο πέτο, μέσα από την οδό «Κουρί-Κατιρλί» (τη σημερινή οδό Ιωάννη Πασαλίδη) στα «Απολυμαντήρια», όπου τους απολύμαναν, τους ανάγκασαν να επιστρέψουν πεζοί στην πόλη και «καθαρούς» τους φόρτωσαν από τον παλιό Σιδηροδρομικό Σταθμό με προορισμό τα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης.

Oι εγκαταστάσεις των «Απολυμαντηρίων» γκρεμίστηκαν πριν από το 1970, μετά από πιέσεις του ΕΟΤ, που ανέλαβε τη δημιουργία «λαϊκής πλαζ» στην παραλία της Αρετσούς. Οι «πατριώτες» της εποχής θέλησαν να θάψουν τη μνήμη των «Απολυμαντηρίων» στην άμμο της «Πλαζ Αρετσούς». Οι στατιστικές αναφέρουν ότι στα «Απολυμαντήρια» πέθαναν 20.000 με 22.000 άνθρωποι.

Οταν κύματα εξαθλιωμένων ανθρώπων -διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων- έρχονται στη χώρα μας με την απλή ελπίδα μόνο να επιβιώσουν, δεν δικαιούνται Ελληνες πολίτες -κατά δήλωσή τους χριστιανοί- και μάλιστα κάτοικοι της «προσφυγομάνας» Καλαμαριάς, απόγονοι κι αυτοί των παλαιών προσφύγων, να εκδηλώνονται ξενοφοβικά και ρατσιστικά.

Χρειαζόμαστε τοπόσημα και μνημεία που να συνδέουν το πρόβλημα της παλιάς και της νέας προσφυγιάς, να υπενθυμίζουν την ανάγκη σεβασμού του «ξένου», αυτού που οι πρόγονοί μας δεν γεύτηκαν ή γεύτηκαν με «τσιγκουνιά», με πυξίδα τον πολιτισμό μας και τις πανανθρώπινες αξίες, κόντρα στις υποβόσκουσες θεωρίες της «φυλετικής υπεροχής» και της «φυλετικής καθαρότητας», όποια σφραγίδα και υπογραφή κι αν φέρουν.

Επιβάλλεται -σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά- ο χώρος των «Απολυμαντηρίων» της Καλαμαριάς να κηρυχθεί τόπος ιστορικής μνήμης και στο κέντρο του να ανεγερθεί ένα μνημείο αφιερωμένο στον «Ανώνυμο Πρόσφυγα».

 

*Πρ. πρόεδρος ΔΣΘ, αντιπρόεδρος Περιφ. Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας

 

Στο Δεύτερο Μέρος του αφιερώματός μας για την Καλαμαριά στο Ελληνικό τραγούδι, παρουσιάζουμε γνωστά και άγνωστα τραγούδια που αναφέρονται στη Νέα Κρήνη.

Για να δείτε το Πρώτο Μέρος με τα τραγούδια που αναφέρονται στην Αρετσού πατήστε ΕΔΩ.

Η φωτογραφία ανήκει στον Οδυσσέα Αθανασιάδη.

 

Από βαρύ ζεϊμπέκικο μέχρι σκληρό ροκάκι (1985)
του Γιώργου Ζήκα
με τον Σταύρο Λογαρίδη

Από βαρύ ζεϊμπέκικο μέχρι σκληρό ροκάκι
θα πάμε να χορέψουμε, φτάνει να ’χεις μεράκι.
Όλα θα τα γυρίσουμε στην Κρήνη, στο Βαρδάρη,
φτάνει να θέλεις, κούκλα μου, φτάνει να σου γουστάρει.

Δε θέλω να ’μαι ο ένας σου, μα ο ένας απ’ τους δέκα,
όχι απ’ αυτούς που σέρνουνε να δούνε μια γυναίκα,
μα απ’ αυτούς που καρτερούν και ψάχνουν ευκαιρία
να σε πετύχουν μόνη σου και σε αδυναμία.

Θέλω να πίνεις, να γελάς, θέλω να μη σε νοιάζει,
κι όταν στο κέφι σου θα ’ρθεις, μωρό μου, να τα βγάζεις
τα κόκκινα γοβάκια σου και τις λεπτές σου κάλτσες,
τη φούστα και τη μπλούζα σου και να τρελαίνεις μάγκες.

 

Σαλονικιά μου (1990)
των Γιώργου Κλεφτογιώργου-Μιχάλη Τερζή
με τον Σταμάτη Κόκοτα

Εσύ είσ’ απ’ την Καλαμαριά
κι εγώ απ’ τη Νέα Κρήνη,
έτσι και πάρουμε φωτιά
κανένας δεν τη σβήνει.

Σαλονικιά μου, γόησσα,
τη μάνα μου αγνόησα
για να σ’ ακολουθήσω,
Σαλονικιά μου, μάγισσα,
και την καρδιά μου ράγισα
μέχρι να σ’ αποκτήσω.

Τρελαίνομαι σαν σκέπτομαι,
άλλος πως θα σε πάρει,
γι’ αυτό πηγαινο - έρχομαι
σαν τον τρελό Βαρδάρη.

Σαλονικιά μου, γόησσα,
τη μάνα μου αγνόησα
για να σ’ ακολουθήσω,
Σαλονικιά μου, μάγισσα,
και την καρδιά μου ράγισα
μέχρι να σ’ αποκτήσω.

 

Μόνος γυρίζω (1982)
από το δίσκο Τα Βοριαδάκια
των Σαράντη Αλιβιζάτου-Μάριου Τόκα
με τον Νίκο Νομικό

Πάλι σε γύρευα όλο το βράδυ
μέχρι που σβήσανε τα πρώτα άστρα,
κι ένας αγέρας παραπονιάρης
για σένα μου ’λεγε πάνω στα κάστρα.

Μόνος γυρίζω στη Σαλονίκη,
μια στην Καμάρα και μια στα τρένα.
Βρήκα σπιτάκι με λίγο νοίκι
κι αυτό ακόμα μου λέει για σένα.

Πάλι με δάκρυα πάω στην Κρήνη
και με παράπονο στα Χίλια Δέντρα.
Μα ο βαρδάρης που δε μ’ αφήνει
πάλι για σένανε πιάνει κουβέντα.

Μόνος γυρίζω στη Σαλονίκη,
μια στην Καμάρα και μια στα τρένα.
Βρήκα σπιτάκι με λίγο νοίκι
κι αυτό ακόμα μου λέει για σένα.

 

Σαλονικιώτικο (1998)
των Βάσω Δελιτζέογλου-Κώστα Πρατσινάκη
με τον Κώστα Πρατσινάκη

Μπαχτσέ τσιφλίκι και αραλίκι
στη θάλασσα την κουρασμένη
φτωχό και λίγο το χαρτζιλίκι
και όμως ζούμε ερωτευμένοι

Σαούλ Μοδιάνο κι όλα τα φτάνω
σ΄ένα σκαμπό ανεβασμένος
μ΄ένα ουζάκι εκεί επάνω
φωτιά ο νους ο μεθυσμένος

Κι όταν η πόλη αυτή νυστάζει
ποιος διάολος να με κολάζει
κι όταν η πόλη αυτή κοιμάται
ποιος θα ΄χει μείνει θα ΄χει μείνει να θυμάται
ποιος θα ΄χει μείνει θα ΄χει μείνει να θυμάται

Στη Νέα Κρήνη ποιος να με κρίνει
για ό,τι έχω εγώ γραμμένο
ό,τι κι αν ζούμε πάει και σβήνει
σαν τσιγαράκι τελειωμένο

Πάνω στα κάστρα για δες τα άστρα
πως ρίχνουν φως στην πολιτεία
μ΄ένα φιλί σου φοράω τ’ άσπρα
κι ας το χρεώσουν για αμαρτία

Κι όταν η πόλη αυτή νυστάζει
ποιος διάολος να με κολάζει
κι όταν η πόλη αυτή κοιμάται
ποιος θα 'χει μείνει θα ΄χει μείνει να θυμάται
ποιος θα ΄χει μείνει θα ΄χει μείνει να θυμάται.

 

Έγκλημα στη Νέα Κρήνη (1995)
των Γιώργου Λεκάκη-Δημήτρη Μηλιού
με τον Απόστολο Νικολαϊδη

Έγινες Θεός και κρίνεις
στα στενά της Νέας Κρήνης,
με κοιτάς και με καρφώνεις,
με σκοτώνεις, με σκοτώνεις.

Σταματάει η παραλία
σαν περνάς απ’ τη γωνία,
με κοιτάς και με καρφώνεις,
με σκοτώνεις, με σκοτώνεις.

Έγκλημα στη Νέα Κρήνη
για χατίρι σου θα γίνει,
μην τολμήσεις να μ’ αφήσεις,
μην τολμήσεις,
να το μάθει η Σαλονίκη,
η καρδιά σου μου ανήκει,
μην τολμήσεις να μ’ αφήσεις,
μην τολμήσεις, μην τολμήσεις.

Τα φιλιά σου δίχως πάθος,
κάθε κίνησή σου λάθος,
και το αίμα μου παγώνεις,
με σκοτώνεις, με σκοτώνεις.

Δίνεις αφορμές να λένε
λόγια και τους δυο που καίνε,
τις ματιές τους συγκεντρώνεις,
με σκοτώνεις, με σκοτώνεις.

Έγκλημα στη Νέα Κρήνη
για χατίρι σου θα γίνει,
μην τολμήσεις να μ’ αφήσεις,
μην τολμήσεις,
να το μάθει η Σαλονίκη,
η καρδιά σου μου ανήκει,
μην τολμήσεις να μ’ αφήσεις,
μην τολμήσεις, μην τολμήσεις.

 

Θεσσαλονίκη, Σαββατόβραδο κι Απρίλης
των Κυριάκου Ντούμου-Γιώργου Χατζηνάσιου
με τον Δημήτρη Μητροπάνο

Θεσσαλονίκη, Σαββατόβραδο κι Απρίλης
και να μου δίνεις τον καημό μ’ απλοχεριά,
σε κάποια απόμερη γωνιά της Νέας Κρήνης
με το τζουκ μποξ να με γυρίζεις στα παλιά.

Σε ένα ρεμπέτικο θα ρίξω την ψυχή μου,
να ξεγελάσω το χαμένο τον καιρό.
Ήτανε κάποτε η άνοιξη δική μου
ήμουνα κάποτε Απρίλης σου εγώ.

Θεσσαλονίκη κι απ’ το Κάστρο το βραδάκι
να σ’ αγναντεύω και να λιώνω σαν κερί,
δεκαοχτώ χρονώ τρελό παλικαράκι
με το μεράκι σου να βγαίνω στη ζωή.

 

Στο Θερμαϊκό (1995)
του Πέτρου Δουρδουμπάκη
με τον Πέτρο Δουρδουμπάκη και την Κατερίνα Παπαδοπούλου

Σε αντάμωσα μια μέρα
σε λιμάνι αλαργινό
και τα λόγια που μου είπες
τα 'χω κάνει φυλαχτό
μακριά από του κόσμου
τις πολύβουες φωνές
και μαζί θα τριγυρνάμε φως μου
σε ωραίες αμμουδιές.

Στη βαρκούλα μας θα γράψω
τ’ όνομά σου το μικρό
την στεριά θα την κοιτάμε
μες απ’ τον Θερμαϊκό.

Νέα Κρήνη, Αγγελοχώρι
Μηχανιώνα γεια χαρά
κι η αγάπη μας στην πλώρη
θ’ αρμενίζει στ’ ανοιχτά.

Σταυρουδάκι θα κρεμάσω
στο δικό σου το λαιμό
για να σε φυλάει φως μου
από τον κακό καιρό
Καπετάνιος εσύ είσαι
της δικής μου της καρδιάς
τα κλειδιά κρατάς κρυμμένα
κι όταν θες την σεργιανάς.

 

Τι να φταίει (1998)
του Στέλιου Φωτιάδη
με την Γλυκερία

Πάλι στον Πύργο το Λευκό χαράματα γυρίζω,
απ’ την Καμάρα στο Ντεπώ,
χορεύουν τ’ άστρα στο καπώ,
κι εγώ φωτογραφίζω,
τις βόλτες στο Πανόραμα, τις νύχτες στην Περαία,
τα στέκια μας τα γνώριμα που ζήσαμε παρέα.

Τι να φταίει, τι συμβαίνει
και πονούν οι ερωτευμένοι,
τι να φταίει, τι συμβαίνει
κι ό,τι αγάπησα πεθαίνει,
τι να φταίει, τι συμβαίνει.

Πάλι στον Πύργο το Λευκό χαράματα γυρίζω,
απ’ την Καμάρα στο Ντεπώ,
κερνώ τσιγάρο τον καημό,
και τα παλιά σκαλίζω,
φιλιά τα Σαββατόβραδα, στην Κρήνη, στο Βαρδάρη,
και όνειρα που κάναμε στο ίδιο μαξιλάρι.

Τι να φταίει, τι συμβαίνει
και πονούν οι ερωτευμένοι,
τι να φταίει, τι συμβαίνει
κι ό,τι αγάπησα πεθαίνει,
τι να φταίει, τι συμβαίνει.

 

Eκδρομή στην Νέα Κρήνη
του Γιώργο Τάμογλου
Ορχηστρικό

 

 

 

Στο Τρίτο Μέρος του αφιερώματός μας για τις γειτονιές της Καλαμαριάς στο Ελληνικό τραγούδι παρουσιάζουμε γνωστά και άγνωστα τραγούδια που περιέχουν αναφορές στο Καραμπουρνάκι.

Για να δείτε τα τραγούδια των άλλων συνοικιών πατήστε:

ΓΙΑ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ: ΑΡΕΤΣΟΥ
ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ: ΝΕΑ ΚΡΗΝΗ

[Η εικόνα προέρχεται από ΕΔΩ]

 

Στο μικρό Καραμπουρνάκι
του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Στο μικρό, στο μικρό Καραμπουρνάκι,
έχω ένα νταλκαδάκι,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι,
στάζεις πίκρα και φαρμάκι,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι.

Σα δελφίνι κολυμπάει
κι η καρδούλα μου χτυπάει,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι,
στάζεις πίκρα και φαρμάκι,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι.

Το κοιτώ, το κοιτώ και δε χορταίνω
κι αν δεν έρθει αρρωσταίνω,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι,
στάζεις πίκρα και φαρμάκι,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι.

Το κοιτώ, το κοιτώ και κρυφολιώνω,
τίποτα, τίποτα δε φανερώνω,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι,
στάζεις πίκρα και φαρμάκι,
αχ, μικρό, μικρό Καραμπουρνάκι.


 

 

Απ’ το Ντεπό ξεκίνησα (1970)
των Κώστα Κινδύνη-Θόδωρου Τζίφα
με τη Ρένα Κουμιώτη

Απ’ το Ντεπό ξεκίνησα
για το Καραμπουρνάκι,
με τι λαχτάρα στην καρδιά,
με τι κρυφό μεράκι.

Το περσινό καλοκαιράκι
αχ, πόσο τ’ αποθύμησα.

Στα σοκάκια μες στην αντηλιά
τα μαλλιά μου έλουζες φιλιά,
διπλή ανάσα μες στο στόμα,
πιάσαμε ρίζες μες στο χώμα,
γίναμε δέντρο για πουλιά.

Στο γραψα και στο μήνυσα
για να σε δω μια στάλα,
φεγγάρι κι άστρο περσινό
και φετινή ψιχάλα,
μ’ έκαν’ η θύμησή σου μπάλα,
για να σε βρω ξεκίνησα.

Στα σοκάκια μες στην αντηλιά
τα μαλλιά μου έλουζες φιλιά,
διπλή ανάσα μες στο στόμα,
πιάσαμε ρίζες μες στο χώμα,
γίναμε δέντρο για πουλιά.


 

Χειμερινοί κολυμβητές (1981)
του Αργύρη Μπακιρτζή

Η μακρινή σιωπή των αστεριών
το έμμονο ζουζουνητό της φωτισμένης πόλης
χειμερινοί κολυμβητές
νύχτα γυρνάν οι ποιητές
προϊστορικά τέρατα στην κατεχόμενη πόλη

Ο Παναγιώτης χαμογελαστός
ένα καράβι σχίζει το νερό
σωματική μας παλιγγενεσία
Καραμπουρνάκι, Αρετσού
τριανταφυλλιές στιγμές, σε ακαμάτη στόμα.



Μπαξέ-Tσιφλίκι (1948)
του Βασίλη Τσιτσάνη

Πάμε τσάρκα πέρα στο Μπαξέ Τσιφλίκι
κούκλα μου γλυκιά απ’ τη Θεσσαλονίκη
Στου Νικάκη τη βαρκούλα, γλυκιά μου Μαριγούλα
να σου παίξω φίνο μπαγλαμά

Πάμε τσάρκα πέρα στο Καραμπουρνάκι
να τα πιούμε μια βραδιά στο Καλαμάκι
κι από 'κει στο Μπεχτσινάρι, σε φίνο ακρογιάλι
να σου παίξω φίνο μπαγλαμά

Πάμε τσάρκα στην Ακρόπολη, στη Βάρνα
κι από 'κει στα κούτσουρα του Δαλαμάγκα
Μαριγώ θα σε τρελάνει, ν’ ακούσεις τον Τσιτσάνη
να σου παίξει φίνο μπαγλαμά


 

Με μια τσαχπίνα μπλέχτηκα
του Κώστα Ρούκουνα

Με μια τσαχπίνα μπλέχτηκα
μες στη Θεσσαλονίκη
που ήταν σαν τη ζωγραφιά
και την ελέγαν Νίκη

Γλέντι τρελό εκάναμε
μαζί κάθε βραδάκι
Χατζημπαχτσέ πηγαίναμε
και στο Καραμπουρνάκι

Ζωή χρυσή περνούσαμε
τις νύχτες με φεγγάρι
στης Σαλονίκης τις δροσιές
μέσα στο Μπεχτσινάρι

Στις Αρετσούς τις εμορφιές
μες στη Θεσσαλονίκη
αλλάζαμε γλυκά φιλιά
τα βράδια με τη Νίκη


 

Ζωή και θάνατο (1999)
των Πασχάλη Τσαλίκογλου-Παναγιώτη Μπελέση
Δίσκος: Ακροβάτες του αιώνα

Πάρε με μαζί σου στου Αιγαίου τα λιμάνια,
στη Θεσσαλονίκη, στο Μουδιάνο με τ’ αλάνια.
Πάρε με μαζί σου στη χερσόνησο του Αίμου,
στην αθανασία, στο φτερούγισμα του ανέμου.

Ζωή και θάνατο, ήλιο αθάνατο
κρατάς και χάνεσαι σ’ έναν κόσμο αδιάβατο.

Πάρε με μαζί σου σε ταξίδι μαγεμένο,
στην Αριστοτέλους τ’ όνειρό μου είναι κρυμμένο.
Πάρε με μαζί σου στου Βαρδάρη την πλατεία,
στο Καραμπουρνάκι και στου κάστρου τη μαγεία.


 

Ψάχνω να σε βρω
του Χρήστου Νικολόπουλου
Στίχοι: Κωστούλα Μητροπούλου

Ψάχνω να σε βρω μέχρι το Καραμπουρνάκι,
έχω μια φωτογραφία σου που γράφει "σε φιλώ".
Τις Κυριακές χωρίζαμε σ’ ένα τυφλό σοκάκι,
όλοι οι δρόμοι γράφουνε πως θα σε ξαναβρώ.

Είχαμε χωρίσει στο Ντεπό κι είχε χιονιά,
κάθε σου γράμμα ήτανε μια ολόκληρη ιστορία.
Τώρα τις νύχτες σού μιλώ για τα παλιά,
το πρόσωπό σου φέρνει πάντα νοσταλγία.

Μέσα στο άσπρο φως του φεγγαριού
βουλιάζεις βράδυ αργά μαζί με τη Θεσσαλονίκη.
Όλοι οι δρόμοι έχουνε μιαν όψη ξυραφιού
και τ’ όνειρο που ζήσαμε για πάντα μας ανήκει.

 

 

 

Γνωστά και άγνωστα Ελληνικά τραγούδια που αναφέρονται στην Αρετσού της Καλαμαριάς.

 

Στην αρχική εικόνα ο πίνακας του Κώστα Λούστα, Ακτή Αρετσού (1982).

 

 

Θεσσαλονίκη μου γλυκιά μου
του Τάκη Μουσαφίρη
με την Μαίρη Κοζαδίνου

Νύχτες γλυκές, ερωτικές
στης Αρετσούς τις γειτονιές.
Πίκρα του νου και του μυαλού
ο χωρισμός σου Αρετσού.

Θεσσαλονίκη μου γλυκιά μου
αχ πόσο σ’ αγαπώ.
Θεσσαλονίκη μου δικιά μου
μακριά σου πως πονώ.

Με τις φωτιές του δειλινού
ξαναγυρνώ στην Αρετσού.
Νύχτες γλυκές, νοσταλγικές
αχ, Αρετσού μου πως με καις.

 

Με μια τσαχπίνα μπλέχτηκα
του Κώστα Ρούκουνα

Με μια τσαχπίνα μπλέχτηκα
μες στη Θεσσαλονίκη
που ήταν σαν τη ζωγραφιά
και την ελέγαν Νίκη

Γλέντι τρελό εκάναμε
μαζί κάθε βραδάκι
Χατζημπαχτσέ πηγαίναμε
και στο Καραμπουρνάκι

Ζωή χρυσή περνούσαμε
τις νύχτες με φεγγάρι
στης Σαλονίκης τις δροσιές
μέσα στο Μπεχτσινάρι

Στης Αρετσούς τις εμορφιές
μες στη Θεσσαλονίκη
αλλάζαμε γλυκά φιλιά
τα βράδια με τη Νίκη

 

Παρίσι - Τέξας
του Θόδωρου Ποάλα
με την Κατερίνα Κούκα

Έχω ένα φίλο
κι όποιος τον βρει
μέσα στον κόρφο μου βράδυ πρωί,
όταν βραδιάζει αυτός κι εγώ
απ’ το χεράκι στον ουρανό.

Παρίσι Τέξας, Δραπετσώνα,
Πιάτσα Ναβόνα και Αρετσού,
με μια παλιά του Βενιζέλου εικόνα
και με γλυκό του κουταλιού.
Παρίσι Τέξας, Δραπετσώνα
μισόν αιώνα.

Έχω ένα δάκρυ
κι όποιος μπορεί
ας το κεντήσει μ’ ένα φιλί
σε καραβάκι μεταξωτό
και πάμε βόλτα στον ουρανό.

Παρίσι Τέξας, Δραπετσώνα,
Πιάτσα Ναβόνα και Αρετσού,
με μια παλιά του Βενιζέλου εικόνα
και με γλυκό του κουταλιού.
Παρίσι Τέξας, Δραπετσώνα
μισόν αιώνα.

 

Του Θερμαϊκού καμάρι
του Χρήστου Κολοκοτρώνη
με την Πόλυ Πάνου

Όμορφη Θεσσαλονίκη
Τούμπα και Μπαξέ Τσιφλίκι
Αρετσού, Καλαμαριά μου
σας νοστάλγησε η καρδιά μου,
μες στα ξένα που γυρίζω
σας θυμάμαι και δακρύζω.

Θεσσαλονίκη μου γλυκιά
σ’ έχω καμάρι στην καρδιά
όπου σταθώ κι όπου βρεθώ
πάντα στον Πύργο το Λευκό
ο νους μου τριγυρίζει,
με τ’ όνομα σου το γλυκό
το στόμα μου γεμίζει.

Του Θερμαϊκού καμάρι
με μπουνάτσα και βαρδάρη
και με ήλιο και με χιόνι
ο ντουνιάς σε καμαρώνει,
όμορφη Θεσσαλονίκη
η καρδιά μου σου ανήκει.

 

Γλυκιά μου Θεσσαλονικιά
του Βασίλη Τσιτσάνη

Γλυκιά μου Θεσσαλονικιά, πεντάμορφη τσαχπίνα,
για σένανε θ’απαρνηθώ Περαία και Αθήνα.

Θεσσαλονίκη όμορφη, μεσ’στην καρδιά μου σ’έχω,
Βαρδάρη, Τούμπα κι Αρετσού, μακριά πια δεν αντέχω.

Κοντά σε σε πέρασα χαρές, μποέμικα ξενύχτια
και τώρα που ‘μαι μακριά, μετρώ τα καρδιοχτύπια.

Θεσσαλονίκη όμορφη, μεσ’ την καρδιά μου σ’έχω,
Νεάπολη κι Ακρόπολη, μακριά σας δεν αντέχω.

Θυμάμαι τη μποέμικη ζωή που ‘χα περάσει,
Θεσσαλονίκη δεύτερη δε βρίσκεται στην πλάση.

Θεσσαλονίκη όμορφη, μεσ’ την καρδιά μου σ’έχω,
Επτάλοφος, Καλαμαριά, μακριά σας δεν αντέχω.

 

Γλυκιά Θεσσαλονίκη
του Πάνου Τρυφίδη

Στη Θεσσαλονίκη μένω
που ’ν’ η ελπίδα και το φως.
Έχω όνειρο δεμένο
πλάι μου ο Θερμαϊκός.

Ξεκινώ απ’ το Βαρδάρη,
φτάνω ως την Αρετσού,
συντροφιά με το φεγγάρι
έρχομαι για χάρη σου.

Στη Θεσσαλονίκη κλαίω
κάθε βράδυ αν δε σε δω,
το παράπονό μου λέω
κάτω απ’ τον Πύργο το Λευκό.

 

Πήραμε χθες την βόλτα μας
του Γιώργου Κωνσταντινίδη

Πήραμε εχτές την βόλτα μας
μες στην Θεσσαλονίκη
άρχισαμε απ’ το Κορδελιό
ως το μπαξέ τσιφλίκι.

Τα ήπιαμε, γλεντήσαμε
και γλυκοτραγουδήσαμε
και ξαναφέραμε στο νου
τραγούδια του παλιού καιρού.

Στην Μενεμένη φτάσαμε
στην Αρετσού αράξαμε
εκεί στον Πύργο τον Λευκό
αργά κατασταλάξαμε.

Τα ήπιαμε, γλεντήσαμε
και γλυκοτραγουδήσαμε
και ξαναφέραμε στο νου
τραγούδια του παλιού καιρού

 

Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από τη Γενοκτονία των Ποντίων, το Ι.Α.Π.Ε. και το τμήμα Πολιτισμού, Τουρισμού και Διεθνών Σχέσεων του Δήμου Καλαμαριάς, σας προσκαλούν σε εκδήλωση τιμής και μνήμης που θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 2 Δεκεμβρίου 2019, στις 7μ.μ. στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς ¨Μελίνα Μερκούρη¨.

Στην εκδήλωση θα παρουσιαστεί το βιβλίο ¨Μάρτυρες ... 100 χρόνια μετά¨ και θα προβληθεί το ντοκυμαντέρ ¨Η Μπάντα¨ του δημοσιογράφου Νίκου Ασλανίδη.

Στην ίδια εκδήλωση θα τιμηθεί για το έργο του και την προσφορά του στον ποντιακό ελληνισμό, ο ομότιμος καθηγητής Ιστορίας του ΠΔΜ και μέλος του Δ.Σ. του Ι.Α.Π.Ε. κ. Κωνσταντίνος Φωτιάδης.

 

 

Ένα ρεπορτάζ από το μακρινό 1945 μας θυμίζει έντονα τη σημερινή κατάσταση των αστικών συγκοινωνιών στην Καλαμαριά. Ο δημοσιογράφος της εποχής περιγράφει μια... πρωτότυπη ανταρσία των Καλαμαριωτών που περίμεναν το λεωφορείο μέσα στη βροχή, χωρίς όμως να μπαίνει σε λεπτομέρειες. Στην φωτογραφία, ένα από τα λεωφορεία που εξυπηρετούσαν την Καλαμαριά το 1949 (από το αρχείο του ΙΑΠΕ).

 

KALAMARIA SYGKOINVNIA1

Αυτά που συνέβησαν προχθές με την συγκοινωνίαν Καλαμαριάς, δεν πρέπει να επαναληφθούν. Επι ώρας ολόκληρους ανέμενεν ο κόσμος υπό καταρρακτώδη βροχήν τα τρία λεωφορεία που είχαν ορισθεί διά την ζωτικήν αυτήν γραμμήν και τα λεωφορεία δεν ενεφανίζοντο. Ευρήκαν την ημέραν να διακόψουν την εξυπηρέτησιν του μακρυνού συνοικισμού. Και οι απελπισμένοι Καλαμαριώται ανέβηκαν εις άλλα λεωφορεία και ηξίωσαν την μεταφορά. Τα επεισόδια απεφεύχθησαν χάρις εις την ψυχραιμίαν των οργάνων.

Αλλά διατί δεν ρυθμίζουν οριστικά αι Αρχαί το ζήτημα τούτο της συγκοινωνίας με τους μακρυνούς συνοικισμούς του Δήμου Καλαμαριάς; Οι κάτοικοι, οι οποίοι ανεβοκατεβαίνουν καθ' εκάστην διά τας εργασίας των, έχουν δικαίωμα να εξυπηρετηθούν. Παραλλήλως έχουν μερικάς δικαίας αξιώσεις και οι ιδιοκτήται των λεωφορείων. Δεν είναι τάχα δυνατόν να εξευρεθή ένας τρόπος διακανονισμού;

Νέα Αλήθεια, 7 Δεκεμβρίου 1945

DMC Firewall is a Joomla Security extension!